Thập Niên 70: Ly Hôn Rồi Ta Càng Sống Càng Tốt
Chương 1.2: Vé ăn đã hết
Khi ấy, Hứa Lan Tâm sợ đến mức cả người lạnh toát. Cô không dám nói với bất cứ ai, kể cả với bố mẹ mình. Giống như ngay từ khoảnh khắc bí mật ấy xuất hiện, trong sâu thẳm lòng cô đã có một giọng nói vô hình lặng lẽ nhắc nhở: “Không được nói ra”.
Ban đầu, Hứa Lan Tâm chỉ dám lén bỏ vào đó vài hạt đậu nành rang mà cô không nỡ ăn. Những hạt đậu ấy vốn đã rang khô, thơm giòn, là thứ hiếm hoi trong những ngày tháng nghèo túng khiến người ta có cảm giác mình cũng được nếm một chút vị ngon của đời.
Vài ngày sau, cô lấy ra. Những hạt đậu vẫn nguyên vẹn như cũ. Không mốc, không mềm, cũng chẳng mất đi mùi thơm ban đầu. Từ đó, Hứa Lan Tâm mới dần yên tâm hơn.
Bí mật ấy giống như một ngọn lửa nhỏ được giấu sâu trong đêm tối. Nó không đủ để soi sáng cả cuộc đời cô, nhưng lại đủ để cô tin rằng mình khác với những cô gái khác ở Liễu Khê.
Ít nhất, cô vẫn còn một nơi chỉ thuộc về mình. Một nơi không ai có thể bước vào, không ai có thể cướp đi. Một nơi cô có thể lặng lẽ tích cóp chút hy vọng nhỏ nhoi cho tương lai.
Hứa Lan Tâm vẫn còn nhớ rất rõ lần đầu tiên cô gặp Thẩm Kiến Nghiệp.
Đó là ngày đầu tiên cô bước vào trường trung học. Cậu thiếu niên mũm mĩm khi ấy ngồi ở hàng ghế cuối lớp, mặc bộ đồng phục màu xanh mới tinh. Trên chân anh là đôi giày Phi Dược trắng sạch, loại giày mà chưa đứa trẻ nào trong làng cô từng được mang.
Khi tiếng chuông nghỉ trưa vang lên, anh mở hộp cơm nhôm ra. Bên trong là cơm trắng mềm xốp, bên trên phủ một lớp trứng bác vàng ruộm, bóng lên vì dầu. Mùi thơm ấy lan ra rất nhanh.
Đối với những đứa trẻ thành phố, đó có lẽ chỉ là một bữa trưa bình thường. Nhưng đối với Hứa Lan Tâm khi ấy, hộp cơm kia giống như một thứ ánh sáng chói mắt. Cô nhìn nó, bụng đói đến thắt lại. Và cũng vào khoảnh khắc ấy, cô biết, đây có thể là cơ hội của mình.
Việc tiếp cận Thẩm Kiến Nghiệp không khó. Cô học rất giỏi, thường giúp anh làm bài tập, giảng lại những câu hỏi mà thầy vừa nói trên lớp. Cô cũng rất xinh đẹp. Trong lớp, cô là một trong số ít cô gái chỉ cần ngồi yên cũng khiến người khác vô thức nhìn thêm vài lần.
Quan trọng hơn, cô nói chuyện rất nhỏ nhẹ. Không giống những cô gái thành phố hoạt bát, ồn ào, thích vây thành nhóm cười đùa, Hứa Lan Tâm luôn cúi đầu, giọng nói mềm, ánh mắt trong veo nhưng dè dặt, như một đóa hoa mọc bên bờ ruộng, không rực rỡ đến chói mắt, nhưng lại khiến người ta thương tiếc.
Không bao lâu sau, Thẩm Kiến Nghiệp bắt đầu mang đồ ăn đến cho cô. Lúc đầu, anh vẫn còn tìm cớ rất vụng về.
“Mẹ tớ chuẩn bị nhiều quá, tớ ăn không hết. Chia cho cậu một ít nhé.”
Về sau, cái cớ ấy dần biến mất. Anh bắt đầu nói thẳng:
“Cái này tớ đặc biệt mang cho cậu.”
Hứa Lan Tâm luôn từ chối nhưng cũng luôn nhận lấy. Cô nhận rất cẩn thận, cũng rất có chừng mực. Mỗi lần đều khẽ cúi đầu, mím môi nói:
“Kiến Nghiệp, chúng ta là bạn tốt. Cậu không cần đối xử với tớ tốt như vậy.”
Câu “bạn tốt” ấy, cô nhắc suốt sáu năm như một ranh giới, cũng như một lối thoát. Cô chưa từng hoàn toàn đẩy Thẩm Kiến Nghiệp ra xa, nhưng cũng chưa từng thật sự cho anh một lời hứa chắc chắn.
Suốt sáu năm ấy, nhờ những món ăn mà Thẩm Kiến Nghiệp mang đến, cuộc sống của Hứa Lan Tâm dễ thở hơn rất nhiều. Thịt kho, màn thầu trắng, trứng bác, bánh hành, bánh quy đào, đường trắng… Những món ăn ấy âm thầm nuôi dưỡng cô qua những ngày tháng thiếu thốn. Vì vậy, dù thân hình cô vẫn gầy, nước da lại không đến mức xanh xao vàng vọt như nhiều cô gái khác trong làng.
Cô không ngu ngốc đến mức ăn hết những thứ ngon lành ấy ngay lập tức. Mỗi lần Thẩm Kiến Nghiệp cho cô đồ ăn vặt hoặc tiền tiêu vặt, cô đều giữ lại một phần. Khi không ai chú ý, cô lặng lẽ cất chúng vào không gian bí mật của mình.
Thời gian trong đó giống như đã ngừng trôi. Bất cứ thứ gì được đưa vào đều giữ nguyên dáng vẻ ban đầu. Lúc lấy ra, chúng vẫn giống hệt khoảnh khắc được cất vào.
Sáu năm trôi qua, cô vậy mà cũng tích cóp được một ít của để dành.
Vài miếng bánh quy đào.
Nửa túi đường trắng.
Một ít tiền lẻ.
Còn có hai chiếc khăn tay mới tinh mà nhiều năm trước Thẩm Kiến Nghiệp từng tặng cô, cô vẫn luôn không nỡ dùng.
Những thứ ấy nằm yên lặng trong một góc không gian, giống như kho lương nhỏ bé mà cô tự chuẩn bị cho những ngày tháng mịt mờ phía trước.
Nhưng hiện thực rốt cuộc vẫn tát thẳng vào mặt cô. Cô không vượt qua được cửa ải của cha mẹ Thẩm Kiến Nghiệp.
Còn Thẩm Kiến Nghiệp thì sao?
Anh học hành rất kém, tính tình lại mềm yếu, hiền lành đến mức gần như nhu nhược. Ngoài việc sinh ra trong một gia đình thành phố có cha mẹ đủ khả năng lo liệu, anh chẳng còn thứ gì có thể thật sự nắm trong tay.
Nếu ngay cả cha mẹ mình anh cũng không thuyết phục được, vậy cô còn có thể trông mong gì ở anh?
Một công việc?
Một cuộc hôn nhân?
Hay một lối thoát khỏi Liễu Khê?
Hứa Lan Tâm nhìn gói bánh hành trong tay, lòng chợt bình tĩnh đến lạ. Có lẽ không phải cô không buồn, chỉ là những người nghèo như cô, từ rất sớm đã học được cách không đặt toàn bộ hy vọng vào bất cứ ai. Bởi vì hy vọng một khi sụp xuống, người bị đè chết đầu tiên luôn là kẻ không có đường lui.
“Cảm ơn cậu, Kiến Nghiệp.”
Hứa Lan Tâm ngẩng đầu lên, trên môi nở một nụ cười rất nhẹ. Nụ cười ấy dịu dàng, trong trẻo, nhưng cũng xa cách hơn mọi khi.
“Cậu là người bạn tốt nhất của tớ. Sáu năm qua, tớ thật sự rất biết ơn cậu đã chăm sóc tớ.”
Sắc mặt Thẩm Kiến Nghiệp lập tức thay đổi.
“Bạn bè gì chứ?”
Anh bước lên nửa bước, giọng nói vì sốt ruột mà hơi run.
“Lan Tâm, em biết rõ anh đối với em không chỉ là…”
“Tớ phải đi rồi.”
Hứa Lan Tâm ngắt lời anh.
Giọng cô vẫn nhẹ, thậm chí còn có chút mềm mại, nhưng bên trong lại không còn khoảng trống để người khác chen vào.
“Nếu chậm thêm nữa, tớ sẽ không kịp bắt xe bò về trấn.”
Thẩm Kiến Nghiệp đứng sững tại chỗ. Đôi môi anh mấp máy như còn muốn nói gì đó, nhưng cuối cùng lại chẳng thốt ra được lời nào.
Hứa Lan Tâm không nhìn anh thêm nữa. Cô ôm chặt tấm bằng tốt nghiệp trong tay, xoay người bước đi.
Nắng tháng bảy đổ xuống mặt đường trắng lóa. Bóng dáng cô gầy mảnh, chiếc áo sơ mi cũ bị giặt đến bạc màu hơi phồng lên trong gió, trông vừa yếu ớt vừa bướng bỉnh.
Đi được một đoạn rất xa, cô vẫn cảm nhận được ánh mắt Thẩm Kiến Nghiệp dõi theo sau lưng mình. Ánh mắt ấy nặng nề, lưu luyến, lại mang theo chút bất lực không thể che giấu. Nhưng Hứa Lan Tâm không quay đầu, cô chỉ bước nhanh hơn về phía trước.
Khi đi ngang qua một con hẻm vắng, Hứa Lan Tâm dừng lại. Cô cúi đầu mở gói giấy dầu trong tay. Mùi thơm của bánh hành lập tức bay ra, hòa cùng hơi nóng còn sót lại. Lớp vỏ bánh hơi cháy xém, bên trong mềm, mùi hành quyện với dầu khiến cổ họng cô bất giác khô lại.
Cô nuốt khan rồi cẩn thận xé chiếc bánh làm hai nửa. Một nửa, cô dùng lớp giấy dầu gói lại thật kỹ để mang về nhà. Dù biết khi về đến Liễu Khê, miếng bánh ấy có thể chưa chắc đã đến lượt cô quyết định cho ai ăn, nhưng cô vẫn phải mang về.
Người trong nhà quá nhiều, miệng ăn quá nhiều. Một chút đồ ngon cũng có thể trở thành lý do để người ta nhớ đến cô ít khắc nghiệt hơn.
Nửa còn lại, cô cầm trong tay, chậm rãi ăn từng miếng nhỏ. Cô ăn rất chậm, như thể chỉ cần nhai lâu hơn một chút, vị thơm của bột mì và hành lá có thể ở lại trong miệng lâu hơn một chút. Từng miếng bánh trôi xuống cổ họng, vừa ấm, vừa nghẹn.
Đây có lẽ là lần cuối cùng Thẩm Kiến Nghiệp mang đồ ăn đến cho cô. Cha mẹ anh đã cắt đứt mọi khoản chu cấp dư thừa. Số tiền tiêu vặt ít ỏi còn lại của anh, ngay cả nuôi chính mình cũng chưa chắc đủ, càng không nói đến chuyện tiếp tục âm thầm giúp cô như trước.
Hứa Lan Tâm cúi đầu nhìn nửa chiếc bánh được gói kỹ trong tay. Một lát sau, cô bật cười rất khẽ. Nụ cười ấy không có vui vẻ, chỉ có một chút tự giễu nhàn nhạt.
Sáu năm qua, cô đã dựa vào thành tích để đổi lấy học phí, dựa vào sự thương hại và yêu thích của Thẩm Kiến Nghiệp để đổi lấy những bữa ăn, dựa vào không gian bí mật kia để cất giữ chút đường, chút bánh, chút tiền lẻ vụn vặt.
Cô từng nghĩ, chỉ cần mình đủ thông minh, đủ nhẫn nại, đủ biết nắm bắt cơ hội, cuối cùng nhất định có thể bước ra khỏi Liễu Khê. Nhưng hôm nay, khi cầm tấm bằng tốt nghiệp trong tay, cô mới phát hiện ra, thế giới bên ngoài rộng lớn hơn cô tưởng rất nhiều. Còn thứ cô có trong tay lại ít ỏi đến đáng thương.
Tấm bằng kia không thể lập tức biến thành công việc. Sự tốt bụng của Thẩm Kiến Nghiệp không thể chống lại cha mẹ anh. Còn vẻ xinh đẹp và thành tích của cô, ở trước hộ khẩu thành phố, quan hệ, tiền bạc và xuất thân, bỗng trở nên mỏng manh như tờ giấy.
Hứa Lan Tâm chậm rãi siết chặt gói giấy dầu. Trong lòng cô, có thứ gì đó rất nhẹ nhàng vỡ ra.
Không vang tiếng.
Nhưng đủ để cô hiểu rằng, từ giây phút này trở đi, cô không thể tiếp tục mơ mộng nữa.
Phiếu ăn miễn phí kéo dài suốt sáu năm của cô… Đã hết hạn rồi.
