Thập Niên 70: Ly Hôn Rồi Ta Càng Sống Càng Tốt
Chương 4.1: Đi làm ngoài đồng
Hứa Lan Tâm nhìn gương mặt nặng nề của cha, ánh mắt lảng tránh của mẹ, rồi nhìn sang vẻ mặt khác nhau của các anh trai và chị dâu. Trong khoảnh khắc ấy, cô bỗng hiểu ra ở căn nhà này, cô đã không còn đường lui nữa.
Cô đã học xong nhưng không tìm được việc làm. Vậy trong mắt họ, con đường còn lại của cô rất đơn giản là xuống ruộng kiếm công điểm, chờ người ta đến hỏi cưới, rồi dùng sính lễ đổi lấy một chút nhẹ nhõm cho gia đình.
“Con hiểu rồi.”
Cô nghe thấy giọng mình vang lên, khô khốc và thô ráp như giấy nhám cọ qua mặt gỗ.
Đêm xuống rất nhanh, Hứa Lan Tâm nằm trên chiếc giường đất, mở mắt nhìn trần nhà tối đen. Bên ngoài, tiếng dế kêu từng đợt nối tiếp nhau không dứt, càng nghe càng khiến lòng người bức bối.
Từ gian bên cạnh, giọng chị dâu ba khe khẽ vọng sang, không lớn nhưng đủ để lọt vào tai cô.
“Tiền sính lễ ít nhất cũng phải tám mươi đồng. Dù gì cũng là con gái tốt nghiệp trung học mà!”
“Nếu biết tính toán, số tiền đó đủ cho cả nhà chống đỡ gần một năm…”
Hứa Lan Tâm trở mình, kéo chăn trùm kín đầu.
Tám mươi đồng.
Thì ra sáu năm cô cắn răng học hành, sáu năm chịu đói chịu rét, cộng thêm tấm bằng tốt nghiệp trung học kia, cuối cùng được họ định giá bằng tám mươi đồng sính lễ.
Bụng cô lại bắt đầu nóng rát. Nửa bát cháo loãng lúc tối đã sớm tiêu hóa sạch, cơn đói âm ỉ cào vào dạ dày, từng chút một nhắc cô rằng ngay cả thân thể này cũng chưa từng thật sự thuộc về cô. Nó bị đói khát kéo xuống, bị nghèo khó trói chặt, bị những lời “nhận mệnh” ép đến không thở nổi.
Cô lặng lẽ luồn tay xuống dưới chăn. Ý nghĩ vừa động, đầu ngón tay đã chạm vào một mảnh vải thô ráp. Đó là một trong hai chiếc khăn tay mới tinh cô vẫn cất trong không gian.
Hứa Lan Tâm lấy nó ra, nắm chặt trong lòng bàn tay. Lớp vải sạch sẽ, vuông vắn, còn nguyên nếp gấp như một thứ gì đó chưa từng bị cuộc sống này làm bẩn. Cô nắm nó thật lâu, như thể có thể từ đó rút ra một chút sức lực cuối cùng.
Rồi cô lại nhớ đến mấy đồng tiền lẻ còn nằm trong góc không gian. Đó là vốn liếng cuối cùng của cô, tuyệt đối không thể tùy tiện dùng đến.
Không gian kia vẫn còn đó, bí mật của cô vẫn còn đó, nó giống như một khe sáng rất nhỏ trong bóng tối, nhắc cô rằng mình chưa hoàn toàn bị đẩy đến bước đường cùng. Chỉ là khe sáng ấy quá hẹp, hẹp đến mức cô muốn chen qua cũng phải cào đến bật máu.
Buổi sáng hôm đó, khi đi ngang qua trường tiểu học trong thị trấn, cô từng nghe thấy tiếng học sinh đọc bài vang ra từ lớp học. Giọng trẻ con trong trẻo, đều đều, đọc lại những bài mà cô từng học thuộc lòng năm xưa. Khi ấy, cô đã đứng bên ngoài tường một lúc rất lâu. Trong sân trường, nắng sớm rơi trên tán cây, tiếng phấn viết trên bảng vang lên khe khẽ. Mọi thứ quen thuộc đến mức khiến cô tưởng chỉ cần bước qua cánh cổng ấy, cô vẫn có thể quay lại làm một học sinh.
Nhưng ngày mai, thứ cô phải học không còn là chữ nghĩa hay phép tính nữa. Cô phải học cách cúi lưng gặt lúa. Nghĩ đến đó, Hứa Lan Tâm thấy khóe môi mình khẽ nhếch lên, nhưng nụ cười ấy còn khó coi hơn cả khóc.
Cô nhắm mắt lại, bụng quặn lên, cơn đau khiến thân thể cô vô thức co lại dưới lớp chăn mỏng.
Cô phải nghĩ cách.
Nhất định phải nghĩ cách.
Ra đồng làm việc cũng được, nhưng cô tuyệt đối không thể làm ruộng cả đời. Lấy chồng cũng được, nhưng cô tuyệt đối không thể bị người ta tùy tiện gả đi chỉ để đổi lấy một khoản sính lễ.
Chuyện này, cô phải tính thật kỹ.
Hứa Lan Tâm đã đọc nhiều sách như vậy, đã chịu đựng nhiều năm như vậy, lại còn có một không gian bí mật mà người khác không có. Cô không tin đời mình thật sự chỉ có thể bị chôn vùi trong vài mẫu ruộng ở Liễu Khê.
Nhận mệnh sao?
Không! Cô không thể cứ thế nhận mệnh.
Gần đến rạng sáng, Hứa Lan Tâm mới mơ màng thiếp đi. Trong giấc mơ, cô lại ngồi trong lớp học trung học, thầy giáo đứng trên bục giảng, quay lưng viết công thức toán học lên bảng. Tiếng phấn sột soạt vang lên trong căn phòng ngập nắng, Thẩm Kiến Nghiệp ngồi bên cạnh, lén lút đẩy một miếng bánh quy đào qua dưới gầm bàn, đôi mắt sáng lên vì sợ cô không nhận.
Cô vừa định đưa tay ra, tiếng chuông báo công lại vang lên từ xa. Âm thanh ấy xé toạc giấc mơ còn đang dang dở.
Trời còn chưa sáng hẳn, Hứa Lan Tâm đã bị chị dâu ba lay dậy. Cô mở mắt, hai mí mắt nặng trĩu, đau đến mức gần như không nhấc nổi. Cả đêm gần như không ngủ, toàn thân cô mỏi rã rời như vừa bị tháo ra rồi lắp lại qua loa.
“Mau lên. Ngày đầu tiên ra đồng mà còn lề mề như vậy.”
Giọng chị dâu ba không mấy dễ nghe.
“Các anh cô đi trước cả rồi.”
Hứa Lan Tâm chống tay ngồi dậy, im lặng mặc bộ quần áo cũ rách nhất của mình. Ra đồng làm việc thì không thể mặc đồ lành lặn. Vải mới bị cỏ cứa, bị bùn đất bám vào, rất nhanh sẽ hỏng. Ở nhà họ Hứa, một mảnh vải cũng không thể phí phạm.
Mẹ Hứa đưa cho cô một chiếc mũ rơm cũ. Vành mũ đã rách một đoạn, được khâu lại bằng sợi chỉ thô, đường kim xiêu xiêu vẹo vẹo.
“Đội vào đi, ngoài đồng nắng lắm.”
Bà nói rất khẽ, rồi lại lén nhét vào tay cô một cái bánh ngô nhỏ.
“Ăn trên đường.”
Đó là bánh ngô còn thừa từ tối qua, khô cứng, cầm trong tay thô ráp như một cục đất vàng. Hứa Lan Tâm nhìn mẹ một thoáng, cuối cùng vẫn nhận lấy.
“Con biết rồi.”
Hứa Lan Tâm cầm bánh ngô, đội mũ rơm, đi theo các chị dâu ra khỏi cửa.
Trời vừa hửng sáng, sương mỏng còn đọng trên ven đường nhưng cái nóng đã bắt đầu âm thầm bốc lên từ mặt đất. Con đường đất dẫn đến sân phơi lúa đầy dấu chân người và vết bánh xe bò. Rất đông người đã tập trung ở sân phơi lúa đầu làng.
Đội trưởng sản xuất đứng trên chiếc trục đá lớn, tay cầm quyển sổ điểm danh đã sờn mép. Giọng ông vang lên giữa sân, khàn khàn nhưng rất có lực. Mỗi lần đọc đến một cái tên, bên dưới lại có người đáp lời.
Khi gọi đến tên Hứa Lan Tâm, ông bỗng dừng lại.
